Kamp Erika. 

Het oorlogsverhaal van mijn opa en het Nederlandse kamp dat verzwegen werd  (Atlas contact 2023)

‘Hij heeft in Westerbork gezeten’, zo verklaarde de familie van Hester den Boer de woedeaanvallen van haar opa. Na zijn dood ontdekte Den Boer dat dat niet klopte: op een archiefkaart stond ‘Kamp Erika’ achter zijn naam gekrabbeld. Had hij daar gevangengezeten? Waarom had hij dat al die tijd verzwegen? En: waarom kon niemand haar wat vertellen over dat kamp? 

Kamp Erika is het verslag van een persoonlijke zoektocht naar de gruwelijke geschiedenis van dit vrijwel vergeten Duitse concentratiekamp, gelegen in de bossen bij Ommen. De gevangenen, voornamelijk niet-Joodse mannen, werden hier niet bewaakt door Duitsers, maar door Nederlanders. Martelingen en excessief geweld waren aan de orde van de dag, zeker 180 gevangenen kwamen om. Na de oorlog kwam op de plek van het kamp een camping – alsof er niets was gebeurd. Hoe bereid zijn we om de zwarte bladzijden uit onze eigen geschiedenis onder ogen te zien? Waar ligt de grens tussen goed en fout? En wat bezielde de bewakers? Aan de hand van uitvoerig archiefonderzoek en tientallen interviews met ooggetuigen en nabestaanden ontrafelt Den Boer een verzwegen oorlogstrauma dat tot op de dag van vandaag doorwerkt.

Recensies:

NRC (●●●●) :  ‘Je zou denken dat alles over de Tweede Wereldoorlog zo langzamerhand wel is gezegd en geschreven. Met Kamp Erika bewijst Hester den Boer (1981) dat dat niet zo is. Het is het verhaal van een vergeten kamp en een familiegeschiedenis ineen. Maar het is meer dan dat. Kamp Erika is ook een geschiedenis van de geschiedenis: het laat zien hoe we met het verleden zijn omgegaan en stemt tot nadenken daarover.’

NRC verkoos Kamp Erika tot een van de beste boeken van 2023. 

Noordhollands Dagblad‘Het boek van Den Boer is zo grondig, feitelijk en indringend, dat zwijgen over Kamp Erika nauwelijks meer mogelijk is. Dat is niet de geringste verdienste van dit uitstekende boek.'

Het Parool: 'Het boek is meer dan een persoonlijke zoektocht. Den Boer zet het ‘vergeten’ kamp Erika op de kaart, waar tal van Nederlandse aanhangers van het nationaalsocialisme bewakers waren.'

Trouw: ‘Met dit boek zet Den Boer de bijkans verdrongen geschiedenis van Kamp Erika ferm op de kaart.

NPO Radio 4 De Ochtend: Kamp Erika was boek van de week op 22 april. ‘Een heel bijzonder boekHartverscheurend. Wat Hester den Boer heel mooi doet is dat ze ook onderzoek doet naar wat de mensen heeft bewogen om daar kampbewaker te worden. Maar ook naar waarom we dit stuk geschiedenis nog niet kennen.’

Beeldverhalen 

Op de website www.kamperika.nl wordt het verhaal van Kamp Erika verteld in beeldverhalen. De website kreeg de derde plaats bij De Zilveren Camera Prijs voor Storytelling. 

Fragment uit het juryrapport: ‘Als een ware ontdekkingstocht laat de sterk vormgegeven en toegankelijke website de kijker het pad volgen van het verhaal dat Hester den Boer zo prachtig weet te vertellen. Het project combineert archiefmateriaal en hedendaagse realiteit op een gelaagde manier. Zo legt het de tegenstelling bloot tussen de huidige staat van de camping en het donkere verleden van die plek. De fotograaf toont hiermee een scherp oog voor beeld, taal en sterke vormgeving. Den Boer voegt met dit project een extra dimensie aan de geschiedenis toe.’

Namenlijst gevangenen

Na de publicatie van het boek meldden zich veel mensen met vragen over hun eigen familieleden die in Kamp Erika gevangen zaten. Informatie over personen in Kamp Erika is moeilijk te vinden en ligt verspreid over diverse inventarisnummers in het archief van het NIOD. Om deze informatie ook online toegankelijk te maken ontstond, in samenwerking met WO2Net en het NIOD, het initiatief om de namenlijsten op de website digitaal doorzoekbaar te maken.  

In de media

In 2024 was Kamp Erika deel van de NOS uitzending van de Nationale Dodenherdenking

De NOS lanceerde de publicatie van de namenlijst


Using Format